×

Erzurum-Bayburt-Erzincan-Gümüşhane Polimetal Maden Aramaları Projesi kapsamında Erzurum ilinde yapılan sondajlı etüt çalışmalarına ilişkin değerlendirmeler

  İsmail İZCİ, Mehmet ASLAN, T. Ceyhun KARATOPRAK, Hamit İNAN
  Aralık 2024
Erzurum-Bayburt-Erzincan-Gümüşhane Polimetal Maden Aramaları Projesi kapsamında Erzurum ilinde yapılan sondajlı etüt çalışmalarına ilişkin değerlendirmeler

2014 yılında MTA tarafından yapılan çalışmalar sonucunda havza ve kuşak madenciliğini geliştirmek ve jeolojik yapıyı aydınlatmak için 9 adet ruhsat sahası istenilmiş olup, bu sahaların 2014 yılında MTA adına ruhsatı alınmıştır. Bahsi geçen ruhsatlar 2015 yılında birleştirilerek Erzurum İspir ruhsat sahası adıyla tek ruhsat sahası altında birleştirilmiştir. Sahada çalışmalara 2014 yılında, 1/25.000 ölçekli jeolojik etüt ve tahkik jeokimya çalışması ile başlanmıştır. Başköy köyü civarında yaklaşık 1,44 km2’lik bir alterasyon sahası belirlenmiştir. 2017- 2018 yıllarında, 1/5.000 ölçekli detay jeolojik ve jeokimyasal etüt çalışmaları sonucunda sahada porfiri tipi bakır-molibden cevherleşmesiyle ilişkili Cu-Mo anomalisinin varlığı belirlenmiş olup; anomalinin ve cevherleşmenin Kretase yaşlı granitoyidle ilişkili olduğu düşünülmüştür. Yüzey boyutları belirlenen porfiri tip Cu-Mo cevherleşmesinin derinlik boyutunun kontrolü 24 lokasyonda toplam 12.714,10 m sondaj çalışması yapılarak tespit edilmiştir. İnceleme alanı ve yakın çevresinde gözlenen birimler; Paleozoyik yaşlı Gümüşhane Granitoyidi, Jura yaşlı Hamurkesen Formasyonu, Kretase yaşlı Çatak Formasyonu, Kretase-Paleosen yaşlı Kaçkar Granitoyidi I ve daha genç birimlerden Eosen yaşlı Kabaköy Formasyonu ve Kaçkar Granitoyidi II’dir. Başköy köyünün içerisinde yer aldığı Doğu Karadeniz Bölgesi’nin doğu kesiminde bulunan Kaçkar Dağları, Doğu Pontid kuzey zonu içinde granitoyidlerin en iyi mostra verdiği alanları kaplar. Çoğullu (1970) tarafından Rize graniti olarak adlandırılan bu yapılar; Gülibrahimoğlu vd. (1986) tarafından Granitoyidler, Türk-Japon İkili İşbirliği Proje Çalışmaları kapsamında Torul Granodiyoriti, Hasandere Granodiyoriti vb. isimleri altında incelenmiştir. Güven (1990) tarafından ise Üst Kretase birimlerini kesen ve Eosen yaşlı birimlerce aşınma uyumsuzluğu ile örtülen granitoyidler Kaçkar Granitoyidi I olarak isimlendirilmiştir. Granitoyidler açık pembe-açık gri yer yer koyu gri olup, genelde granit - granodiyorit - mikro kuvarslı diyorit - mikogranit bileşimlidir. Taneli yapıda kuvars - plajiyoklas - alkali feldispat - biyotit yer yer hornblend içeren bu granitoyidlerin eklem yüzeyleri iyi gelişmiştir. Sahada yapılan jeoloji ve sondaj çalışmaları sonucunda; Kretase yaşlı Kaçkar Granitoyidi I’in güney kenarına Eosen yaşlı Kaçkar Granitoyidi II’nin sokulum yaptığı ve hidrotermal akışkanların porfirik kayaçlar içerisinde Cu-Mo şeklinde cevherleşmesine neden olduğu tespit edilmiştir. Sahanın farklı yerlerinde granitoyidik kayaçlar içerisinde damar/damarcık şeklinde 5-10 mm kalınlığında molibden mineralizasyonu tespit edilmiştir. Sahada, koyu gri-siyah ve sarı renkli damar/ damarcık ve dissemine pirit, 0,5-10 cm kalınlığa sahip kuvars damar/damarcıkları gözlenmektedir. Sahada, yer yer kuvars, kuvars-karbonat ve karbonat damar/damarcıklı yoğun serizitli, yer yer killi/ killeşmiş damarlar yüzeylemektedir. Sahada yapılan detay jeolojik çalışmalarda fillik zon ve arjilik zon gözlenmiştir. Sondaj karotlarında B, D, A ve M tipi damarlar tespit edilmiştir. Sahanın orta kesiminde ise piritlerin bozunmasından kaynaklı yoğun hematit ve limonitleşme izlenmektedir. Sahada dik ve eğimli olmak üzere, tamamı yüzeyden itibaren karotlu, 24 lokasyonda sondaj yapılmıştır. Toplamda 12.714,10 m sondaj yapılmış, sondaj karotlarının tümü yarılanarak toplam 11.996 adet jeokimyasal örnek alınmış ve MTA’nın merkez laboratuvarlarında analizler yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler ve hesaplamalar sonucunda; Başköy köyü civarında maden jeolojisi çalışmalarıyla porfiri tip Cu-Mo cevherleşmesi belirlenmiş ve rezerv hesaplamaları yapılmıştır. Bölgenin yer bulduru haritası Şekil 1’de görülmektedir.

.pdf için tıklayınız
 

İlgili Makaleler

Maden Yatakları ve Maden Aramacılığı

M
Yapay zeka (AI) ve maden aramacılığında kullanımı

  Hülya ATEŞ

  Haziran 2025

Maden Yatakları ve Maden Aramacılığı

M
Erzurum-Bayburt-Erzincan-Gümüşhane Polimetal Maden Aramaları Projesi kapsamında Erzurum ili Büyükdere köyünde yapılan sondajlı etüt çalışmalarına ait değerlendirmeler

  İsmail İZCİ, Mehmet ASLAN, T. Ceyhun KARATOPRAK, Hamit İNAN

  Aralık 2024

Jeotermal Araştırmaları

J
Elazığ ve Erzurum jeotermal sondajında yaşanan kuyu problemleri ve kuyu saptırma deneyimi

  Bülent TOKA, Mehmet KÜSEK, İsmail ÖZTEL

  Aralık 2024