Diri fayların izinde 40 yıllık iş birliği: MTA ve GSJ ortak araştırma projeleri

Selim ÖZALP
Aralık 2025

Diri fayların izinde 40 yıllık iş birliği: MTA ve GSJ ortak araştırma projeleri

Depremlerle birlikte yüzeyde ortaya çıkan kırıkların ayrıntılı incelenmesi, bu olayların mekanizmaları ve fayların kinematik özelliklerinin anlaşılması açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, ülkemizin jeolojik sorunlarının araştırılmasında önemli bir rol üstlenen Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü ile Japonya Jeolojik Araştırma Kurumu (GSJ) / Aktif Fay Araştırma Merkezi (AFRC) arasında 1980’lerden günümüze uzanan iş birliği, diri fayların davranışlarını ve paleosismolojik süreçleri konu alan projelerle sürdürülmektedir. 1999 öncesinde ağırlıklı olarak Kuzey Anadolu Fayı’nda (KAF) yürütülen paleosismoloji çalışmaları, 1999 İzmit ve Düzce depremlerinden sonra, 2000-2004 yılları arasında KAF’ın batı ve orta bölümünde ayrıntılı yüzey kırığı haritalamaları ve fay segmentlerinin davranışlarının incelenmesiyle devam etmiştir. 2008–2011 yılları arasında KAF’ın doğusunda, 2012–2016 yılları arasında ise Doğu Anadolu Fayı’nın kuzey kolunda gerçekleştirilen araştırmalar, iki kurumun iş birliğini daha da ileriye taşımıştır. Son olarak 2020 yılında imzalanan Mutabakat Zaptı ile 2022–2026 yıllarını kapsayan “Doğu Anadolu Fay Sistemi’nde Paleosismolojik Çalışmalar” projesi başlatılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda hazırlanan yüksek çözünürlüklü veriler, çeşitli yayınlarla bilim dünyasına sunulmuştur. Bu uzun soluklu ortaklık, Türkiye’de paleosismoloji araştırmalarına önemli katkılar sağlamış ve MTA araştırmacılarının günümüzde yürütülen Ulusal Paleosismoloji Projesi’nde etkin bir rol üstlenmelerine zemin hazırlamıştır.

.pdf için tıklayınız